Spring direct naar de hoofdnavigatie, de zoekfunctie of de inhoud

‘Blik op toekomst beste risicoverzekering’

Als voorzitter van de stuurgroep is Lindy Molenkamp de directe sparringpartner van de NBd-directeur. De stuurgroep houdt de dienst ‘bij de les’ en zwengelt discussies aan over de toekomst. ‘De NBd vervult meer dan ooit de rol van kennishouder, van en voor ons allemaal.’Lindy Molenkamp is het type vrouw waarvan je stiekem vermoedt dat ze ergens een paar extra uur in de dag heeft geregeld. De voorzitter van de stuurgroep Nationale Bewegwijzeringsdienst is in het dagelijks leven niet alleen directeur Beheer en Uitvoering van de provincie Noord-Holland – ze zit ook in tal van andere commissies en besturen en geeft op het moment van het interview ook nog corona-thuisonderwijs aan haar zoontje van 8. ‘Ik heb geen hekel aan werk en ook geen acht uur slaap per nacht nodig’, concludeert ze monter op de constatering dat het véél lijkt allemaal.
Lindy studeerde Verkeerskunde en Economische geografie en bouwde daarna een indrukwekkende staat van dienst op bij achtereenvolgens de TU Delft, Arcadis, TNO, Rijkswaterstaat en de provincie Overijssel. Tussen de bedrijven door adviseerde ze de gemeente Amsterdam over bruggen en kades. Sinds afgelopen zomer werkt ze in Haarlem, en nu tijdelijk weer thuis in Zwolle. ‘Of het nou om de renovatie van kunstwerken, vaarwegbeheer of natuurontwikkeling gaat, of om verkeersveiligheid, i-diensten of bewegwijzering – de rode draad in mijn loopbaan is de fysieke leefomgeving van mensen. Daar een positieve bijdrage aan leveren, is mijn motivatie.’

Wettelijke taak en dienstverleningsovereenkomst
Sinds 1 januari 2015 is de Nationale Bewegwijzeringsdienst verantwoordelijk voor uniforme bewegwijzering, met een continue plaatsaanduiding, langs alle wegen in Nederland. De Wegenverkeerswet schrijft voor dat wegbeheerders hun (utilitaire) bewegwijzeringsplannen voor alle openbare wegvakken in hun beheergebied laten voorbereiden en vaststellen door de minister van IenW, die dat weer heeft gedelegeerd aan de NBd. De tweede wettelijke taak die de NBd uitvoert is het registreren van zowel het ontwerp als de uitvoering van de bewegwijzering, als basis voor beheer en eventuele toekomstige aanpassingen.

Naast deze wettelijke taken organiseert de NBd voor veruit de meeste wegbeheerders ook de uitvoering van de bewegwijzering, op basis van een dienstverleningsovereenkomst. Sommige wegbeheerders kiezen ervoor dit zelf aan een aannemer in opdracht te geven; heel belangrijk is dat de NBd dan wel de ‘as-built’ gegevens ontvangt.

Alliantie en stuurgroep
De NBd is een alliantie van gemeenten, provincies, waterschappen en de rijksoverheid, waarvoor Rijkswaterstaat als ‘huisbaas’ fungeert. De alliantie is opgericht in 2013, dus al vóór de wettelijke regeling, middels een bestuursovereenkomst tussen RWS, IPO, VNG en de UVW. Wegbeheerders zijn dus behalve klanten, ook opdrachtgevers van de dienst. Lindy: ‘In het jaar dat de bewegwijzering in Nederland 125 jaar bestaat, mogen we de NBd feliciteren met zijn eerste lustrum. Het is echt een groot compliment waard hoe de dienst zich in die paar jaar heeft bewezen als organisatie die stappen zet om daadwerkelijk wegbeheerders te ontzorgen.’ Elk van de partners is vertegenwoordigd in de stuurgroep en stuurgroepleden worden benoemd door de koepels die ze vertegenwoordigen. In het geval van Lindy zijn dat de provincies. Lindy: ‘Hoewel niet hard afgesproken is hoe lang iemand deze rol vervult, lijkt het mij gezond om het maximaal twee keer vier jaar te doen – dan is het wel weer tijd voor vers bloed. Van de huidige stuurgroepleden zit ook niemand er vanaf het begin bij.’

De NBd-directie legt verantwoording af aan de leden van de stuurgroep, die op hun beurt de directie van gevraagd en ongevraagd advies voorzien. ‘Feitelijk functioneert de stuurgroep als een Raad van Toezicht. Wij zijn er alert op dat de NBd zich houdt aan de in de wet vastgestelde kaders en dat de dienstverlening tegemoet komt aan de behoeften van wegbeheerders. De stuurgroep checkt of de NBd doet waarvoor de dienst is ‘besteld’ én dat het die taak ‘solide’ uitvoert: is het personeelsbeleid duurzaam, welke activiteiten worden er ontplooid, is het huis financieel op orde?’

Leidende rol
Daarnaast stimuleert de stuurgroep dat de dienst vooruit kijkt. ‘Bij elke opstart van een nieuwe organisatie of bedrijf zijn hobbels’, zegt Lindy, ‘maar ik zie een mooie stijgende lijn en mensen met hart voor de zaak in een organisatie die zich steeds verder professionaliseert. Naast het goed uitvoeren van bestaande taken is het belangrijk naar de toekomst te kijken. De digitalisering en in-car ontwikkelingen gaan razendsnel. Waar de blauwe borden langs de weg tien jaar terug nog onmisbaar waren, dienen ze voor veel mensen nu nog alleen als extra ondersteuning of bevestiging op hun reis.’

Deze technologische ontwikkelingen maken volgens Lindy dat er een discrepantie is ontstaan tussen wat je langs de weg ziet en wat je in je auto aangeboden krijgt; de informatie op de navigatie komt lang niet altijd overeen met de informatie op de borden. ‘Dat heeft invloed op het rijgedrag en in de uiterste consequentie kan het leiden tot onveilige situaties. Daar is echt afstemming nodig tussen overheidspartijen en makers van navigatiesystemen. De NBd kan én moet daar een leidende rol in pakken. Dan mag de wettelijke taak wel beperkt zijn tot (fysieke) bewegwijzering, als stuurgroep zeggen we: pak die rol om het samenspel tussen fysieke bewegwijzering en digitale systemen te helpen stroomlijnen.’

Glazen bol
Lindy ziet niet gebeuren dat de NBd zelf een speler wordt op de digitale markt en bijvoorbeeld een eigen navigatiesysteem ontwikkelt dat de fysieke borden langs de weg overbodig zal maken. ‘Niettemin is regeren vooruitzien, en of het nou over 10, 30 of 50 jaar is: er komt een moment dat fysieke borden langs de weg niet meer relevant zijn. Niemand kan in een glazen bol kijken en tóch is een blik op de toekomst van belang voor de keuzes die we nú maken. Moet een bord nog vervangen worden aan het eind van de levenscyclus, of kunnen we het misschien zo opknappen dat het nog een paar jaar mee kan en zien we dan wel weer verder? Dat soort vragen moeten we ons stellen, want het gaat om schaars gemeenschapsgeld dat je maar één keer kunt uitgeven. Dat betekent dat je zo moet plannen en organiseren dat je flexibel kunt inspringen op veranderingen.’

Blauwe luchten, lege wegen
Deze coronatijd is volgens Lindy een goed voorbeeld van hoe snel ontwikkelingen kunnen gaan. ‘Een paar maanden terug had niemand kunnen bedenken dat we massaal thuis zouden werken en dat dat ook nog eens heel redelijk gaat. Dat kan blijvende invloed hebben op hoe we straks, na de crisis, ons werk inrichten. Stel dat er voortaan meer thuis gewerkt gaat worden, dan is er wellicht minder noodzaak tot uitbreiding van het wegennet. Dan heeft corona ons straks meer positiefs gebracht dan alleen tijdelijke schone, blauwe luchten. Dan brengt deze tijd ons ook blijvende nieuwe inzichten die structureel impact hebben op hoe we onze omgeving inrichten, en daarmee ook op het takenpakket van de NBd. Ook over dit soort ontwikkelingen gaat de stuurgroep graag het gesprek aan.’

Kennishouder
Waar het volgens Lindy bottom line op neerkomt, is dat een toekomstgerichte visie de beste risicoverzekering is voor de NBd. Alleen zo kan je een gezonde partij zijn en blijven. ‘Dat wens ik de dienst ook toe, dat het in staat is met alle actuele en technologische ontwikkelingen de digitale omslag te maken. Wendbaarheid is belangrijk en tegelijkertijd moeten we scherp blijven op ieders rol en verantwoordelijkheden. De NBd zal meer dan ooit ook de rol van kennishouder vervullen, wegbeheerders hebben zelf vaak niet meer de expertise in huis om al die ontwikkelingen nauwgezet bij te houden en daar beleid op te ontwikkelen. De NBd is in die zin meer dan ooit voor ons, van ons en met ons allemaal.’

< Terug naar de vorige pagina